قواعد طرح سوالات امتحانی و تصحیح پاسخنامه (5)

ادامه مطلب از اینجا، اینجا ، اینجا و اینجا

فصل هشتم: ویژگیهای مطلوبآزمونها

هرنوع وسیله اندازهگیری باید ویژگیهایی را دارا باشد از میان این ویژگیها آن كه ازهمه مهمتر و مورد تأكید متخصصان آزمون شناسی است دو ویژگی اعتبار و پایانی میباشد.

-         اعتبار(روایی)

-         منظوراز اعتبار آزمون این است كه آیا آزمون به عنوان یك وسیله اندازهگیری، برای اندازهگیریآنچه مورد نظر است مناسب میباشد یا نه. از آنجا كه آزمونهای مختلف برای مقاصدمختلف تهیه میشود اعتبارهای مختلفی وجود دارد.

-         اعتبارمحتوا:

مختصامتحانات پیشرفت تحصیلی است و حاكی از این است كه محتوای آزمون باید شامل یك نمونهدقیق از محتوای برنامه درسی و هدفهای آموزشی باشند.

اگرمعلم درس تاریخ بخواهد برای درس خود یك آزمون پیشرفت تحصیلی معتبر بسازد، آزمون اوباید دربرگیرنده نمونهای درست و دقیق از مطالبی كه به دانشآموزان داده است باشد.در ضمن این آزمون نباید چیزی خارج از محتوا از محتوا و هدفهای درس تاریخ این معلماندازهگیری شود.

-         اعتبارصوری:

درصورتی یك آزمون دارای اعتبار صوری است كه سوالات آزمون در ظاهر شبیه به موضوعیباشد كه برای اندازهگیری آن تهیه شده است و از طریق یك بررسی نسبتاً سطحی از ظاهرسوالات تعیین شود.

گاهصورت ظاهر یك آزمون از لحاظ قابلیت پذیرش و معقول بودن آن آزمون برای آزمونشوندگان، دارای اهمیت است.

گروهیاز داوطلبان خلبانی، یك آزمون ریاضی را كه در آن مسایل مربوط به جریان با دو مصرفبنزین مطرح شده است، به آزمون ریاضی دیگری كه مسایل را در قالب هزینه غلات یافهرست مواد خام برای تهیه نوعی شیرینی بیان میكند ترجیح میدهند.

-         اعتبارپیشبینی:

هدفآن پیشبینی توفیق افراد در امر تحصیلی یا شغلی میباشد از آنجا كه اعتبار پیشبینیهمیشه نوعی ملاك مورد نظر است كه نمرات آزمون پیشبینی را باید با آن مقایسه كردبه آن اعتبار ملاكی گفته میشود.

برایاسنكه تعیین كنیم كه یك آزمون ورودی دانشگاه دارای اعتبار پیشبینی است یا نه، بایدرابطه بین نمرات داوطلبان ورود به دانشگاه را در این آزمون با نمرات درسی كه بعدهاآنان در دروس دانشگاهی كسب میكنند مقایسه نماییم و ضریب همبستگی بین این دو دستهنمره را حساب كنیم.

درمورد قدرت پیشبینی نمرات دوره راهنمایی تحصیلی برای پیشبینی موفقیت در دوره دبیرستان،و قدرت پیشبینی نمرات دوره دبیرستان برای توفیق در دانشگاه نیز، میتوان همین كاررا انجام داد.

-         اعتبارهمزمان:

ازمفاهیم بسیار نزدیك به اعتبار پیشبینی، اعتبار همزمان است.

تفاوتبین ایم دو نوع اعتبار تفاوت در زمان است نه تفاوت در نوع.

اگربه عوض مقایسه نمرات یك آزمون با نمرات آزمون دیگری كه در آینده به دست خواهند آمدنمرات آزمون اول را با نمرات آزمون دیگری كه همزمان با آزمون اول یا در فاصلهكوتاهی بعد از آن اجرا میشود مقایسه كنیم، رابطه حاصل بین این دو آزمون مزماناجرا شده، مبین اعتبار همزمان است.

-         پایایی

بردقت اندازهگیری دلالت میكند میخواهیم بدانیم اگر آزمونی را برای اندازهگیری یكمتغیر چند بار به كار بریم نتایج حاصل مشابهند یا متفاوت.

منابع:

روانشناسیپرورشی، تألیف: دكتر سیف

ارزشیابیبه روش نوین، خانم طاهره رستگار